Zarządzenia podpisane 17 listopada uruchamiają POGP-RAM z 24-miesięcznym terminem i ustanawiają OT-RAM jako wewnętrzne narzędzie DROTe, bez tworzenia nowego podmiotu.
Regionalny Sekretariat ds. Turystyki, Środowiska i Kultury rozpoczął prace nad Programem Zagospodarowania i Zarządzania Krajobrazem Regionu Autonomicznego Madery (POGP-RAM), którego opracowanie ma zająć 24 miesiące, a także określił model funkcjonowania Obserwatorium Terytorium Regionu Autonomicznego Madery (OT-RAM). Oba zarządzenia, podpisane przez sekretarza regionalnego António Eduardo de Freitas Jesus 17 listopada 2026 roku, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym (JORAM) 19 listopada. W praktyce region zyskuje odrębny plan dla swoich krajobrazów, który dopiero zostanie opracowany, oraz wewnętrzną przestrzeń do gromadzenia i upowszechniania informacji o terytorium, bez powoływania nowego podmiotu publicznego.
Zarządzenie nr 455/2026 przesądza o rozpoczęciu procedury opracowania POGP-RAM, który został zakwalifikowany jako program sektorowy o zasięgu regionalnym. Program sektorowy to instrument, który konkretyzuje, dla określonego obszaru, polityki oddziałujące na terytorium. Zgodnie z zarządzeniem POGP-RAM ma określić strategiczne ramy regionalnej polityki krajobrazowej, ukierunkowanej na ochronę, zarządzanie, waloryzację i zagospodarowanie krajobrazów, a także na uwzględnienie wymiaru krajobrazowego w politykach publicznych i instrumentach zarządzania przestrzennego.
Wśród wymienionych celów znajdują się identyfikacja i charakterystyka jednostek krajobrazowych regionu, ocena ich stanu i ewolucji, określenie celów jakości krajobrazowej oraz wskazanie krajobrazów priorytetowych do ochrony lub odtworzenia. Program ma również wyznaczyć wytyczne dla regionalnej zielonej infrastruktury, wzmocnić odporność krajobrazów na zmiany klimatu i zagrożenia naturalne, takie jak pożary obszarów wiejskich, oraz stworzyć system wskaźników monitoringu.
Ten sam zarządzenie wskazuje, że POGP-RAM będzie musiał obejmować, między innymi, diagnozę krajobrazu regionalnego, Regionalną Kartę Jednostek Krajobrazowych, regionalną strategię ochrony, zarządzania i zagospodarowania oraz program wykonania i finansowania. Za jego opracowanie odpowiada Regionalna Dyrekcja ds. Zagospodarowania Przestrzennego (DROTe), która powinna współpracować ze służbami administracji regionalnej, gminami i innymi właściwymi podmiotami.
Program obejmie całe lądowe terytorium Regionu Autonomicznego Madery, w tym gminy Calheta, Câmara de Lobos, Funchal, Machico, Ponta do Sol, Porto Moniz, Porto Santo, Ribeira Brava, Santa Cruz, Santana i São Vicente. Są to zatem 11 gmin. Zarządzenie zastrzega, że należy zapewnić powiązanie z instrumentami zagospodarowania przestrzeni morskiej zawsze wtedy, gdy chodzi o systemy terytorialne, których zarządzanie zależy od interakcji lądu i morza.
Dokument przewiduje także, że gminy, podmioty publiczne, środowisko naukowe, podmioty gospodarcze i organizacje społeczeństwa obywatelskiego będą mogły uczestniczyć w charakteryzowaniu krajobrazów i określaniu priorytetów. Udział mieszkańców ma nastąpić przed formalnym etapem debaty publicznej, poprzez konsultacje z gminami, sesje terytorialne i ankiety.
Termin opracowania POGP-RAM wynosi 24 miesiące od daty publikacji zarządzenia, jednak sam dokument dopuszcza możliwość przedłużenia przewidzianą w artykule 43 dekretu legislacyjnego regionu nr 18/2017/M, który zatwierdził Regionalny System Zarządzania Przestrzennego (SRGT). Program będzie podlegał strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem publikacji.
Zarządzenie nr 456/2026 powołuje OT-RAM jako wewnętrzne narzędzie funkcjonalne DROTe, o zasięgu regionalnym pod względem swojej misji. Jego celem jest gromadzenie, integrowanie, systematyzowanie, monitorowanie i upowszechnianie informacji o stanie i ewolucji terytorium, w celu wspierania planowania, oceny polityk publicznych i podejmowania decyzji.
Zarządzenie wyjaśnia, że Obserwatorium nie jest osobą prawną ani organem, służbą czy jednostką organizacyjną i nie posiada autonomii administracyjnej ani finansowej. Nie tworzy też stanowisk kierowniczych ani miejsc pracy. Ponadto sam tekst stanowi, że nie upoważnia on sam w sobie do ponoszenia wydatków ani zamawiania towarów i usług. Zarządzanie techniczne i operacyjne powierzono Dziale Monitoringu Terytorialnego i Krajobrazu, a koordynację ogólną sprawuje regionalny dyrektor ds. Zagospodarowania Przestrzennego.
Wśród przewidzianych produktów znajdują się regionalny system wskaźników terytorialnych i kontekstowych, panele monitoringu, karty terytorialne, raporty, kartografia tematyczna oraz materiały wspierające Raport o Stanie Zagospodarowania Przestrzennego Regionu (REOT-RAM). Wdrażanie będzie stopniowe, zależne od dostępności i jakości źródeł informacji, a program wdrożenia zatwierdzi regionalny dyrektor. Zarządzenie dodaje, że rozpoczęcie wewnętrznego funkcjonowania nie oznacza natychmiastowej dostępności danych ani funkcjonalności.
Co do danych osobowych zarządzenie stanowi, że nie są one udostępniane jako dane otwarte, chyba że wynika to z prawa, a należy preferować dane zagregowane lub zanonimizowane. Część cyfrowa powinna wykorzystywać Regionalną Infrastrukturę Informacji Geograficznej Regionu Autonomicznego Madery (IRIG-Madeira).
Oba zarządzenia wpisują się w Regionalny Program Zagospodarowania Przestrzennego Regionu Autonomicznego Madery (PROTRAM), zatwierdzony dekretem legislacyjnym regionu nr 9/2023/M. PROTRAM jest strategicznymi ramami odniesienia dla rozwoju terytorialnego regionu i stanowi, że Rząd Regionalny powinien monitorować jego realizację, a Obserwatorium przejmuje wsparcie w tej funkcji. Zarządzenie dotyczące POGP-RAM wskazuje ponadto, że program powinien rozwijać wytyczne PROTRAM w zakresie krajobrazu.
Portaria n.º 657/2026 wyznacza strefy ochronne 57 odwiertów i źródeł na Maderze oraz ustala zakazy i ograniczenia działalności.
Zarządzenie zatwierdza zobowiązania na około 2,6 mln euro na sześć partii maszyn leśnych, z płatnością przewidzianą na 2027 rok przez IFCN, IP-RAM.
Rząd Regionalny zatwierdził projekt nowego systemu prawnego dotyczącego obserwacji morskich kręgowców, który wymaga teraz akceptacji Zgromadzenia Ustawodawczego.