Skip to content
Środowisko3 min czytania

Zarządzenie określa strefy ochronne dla 57 ujęć wody na wyspie Madera

Portaria n.º 657/2026 wyznacza strefy ochronne 57 odwiertów i źródeł na Maderze oraz ustala zakazy i ograniczenia działalności.

Na tej stronie

Regionalny Sekretariat ds. Turystyki, Środowiska i Kultury zatwierdził Portarię n.º 657/2026, opublikowaną w Jornal Oficial z 19 listopada 2026 roku, która wyznacza strefy ochronne 57 ujęć wód podziemnych przeznaczonych do publicznego zaopatrzenia w wodę na wyspie Madera. W praktyce wokół odwiertów i źródeł powstają strefy, w których określone działalności są zakazane lub podlegają warunkom, a portaria wchodzi w życie dzień po publikacji, czyli 20 listopada 2026 roku.

Co się zmienia#

Portaria tworzy wokół każdego objętego nią ujęcia trzy strefy ochronne, z których każda ma własne zasady. Strefa ochrony bezpośredniej to najbliższy obszar. Zakazana jest tam każda instalacja lub działalność, z wyjątkiem tych, które służą do zachowania, utrzymania i lepszego wykorzystania ujęcia. Teren musi być ogrodzony i utrzymywany w czystości, wolny od odpadów, produktów lub cieczy, które mogłyby przeniknąć do wody i ją zanieczyścić, a właściciel ujęcia odpowiada za oznakowanie strefy.

Strefa ochrony pośredniej otacza strefę bezpośrednią i jest najbardziej ograniczona. Zakazane są m.in. warsztaty i stacje obsługi samochodów, stacje paliw, magazyny materiałów radioaktywnych, węglowodorów i odpadów niebezpiecznych, wysypiska i składowiska, cmentarze, kamieniołomy i kopalnie, zakłady przemysłowe mogące wytwarzać zanieczyszczenia oraz składowiska złomu. Inne działania, takie jak pasterstwo, rolnictwo, hodowla, budowa budynków, otwieranie dróg i montaż kolektorów ścieków, są dozwolone wyłącznie wtedy, gdy nie powodują zanieczyszczeń i spełniane są wskazane środki, a także podlegają wiążącej uprzedniej opinii regionalnego zarządu odpowiedzialnego za zasoby wodne.

Strefa ochrony rozszerzonej to strefa najbardziej zewnętrzna. Zakazane są w niej m.in. transport węglowodorów, materiałów radioaktywnych i innych niebezpiecznych substancji, rafinerie i zakłady chemiczne, cmentarze z pochówkami w gruncie oraz składowiska złomu. Dziesięć działań jest zakazanych, a dziewięć podlega ograniczeniom, m.in. stosowanie trwałych nawozów i pestycydów, budowa oczyszczalni ścieków oraz prace wykopaliskowe służące magazynowaniu wody lub innych substancji. Nowe poszukiwania i ujęcia wód podziemnych wymagają uzyskania wcześniejszego tytułu do korzystania z zasobów wodnych.

Istnieje wyjątek: transport węglowodorów, materiałów radioaktywnych i innych niebezpiecznych substancji, którego celem lub źródłem są obiekty nieposiadające alternatywnego dostępu poza obszarem strefy, nie podlega zakazom.

Kogo to dotyczy#

Wniosek złożyła spółka ARM - Águas e Resíduos da Madeira, S.A., podmiot zarządzający wielogminnym systemem wodnym i odpadowym Regionu Autonomicznego Madery, na podstawie własnych badań. Regionalna Dyrekcja ds. Środowiska i Morza opracowała projekt wyznaczenia stref oraz związanych z nimi ograniczeń, które następnie zatwierdzono portarią.

Strefy dotyczą 57 ujęć wymienionych w art. 1 ust. 1, obejmujących odwierty i źródła z różnych punktów wyspy. Wśród nich są odwierty Socorridos, São João, Santa Luzia, João Gomes, Caniço, Porto Novo, Boaventura, Santa Cruz, Machico, Meia Légua, Ponte Vermelha i Santo da Serra, a także źródła Fonte Serrão, Pestana, Queimadas, Fontes, Vale do Marco, Achada do Marquês i Lajes, i inne.

Kolejnych 25 źródeł, zasilających mniej niż 500 mieszkańców, nie ma stref ochronnych ani ograniczeń. Dla nich portaria publikuje jedynie współrzędne, zawarte w załączniku I. Wśród nich są źródło N2 Santo da Serra, źródło Lombo do Calço oraz źródło Serra de Água (São Jorge).

Kontekst prawny#

Portaria jest aktem Rządu Regionalnego, podpisanym przez sekretarza regionalnego ds. turystyki, środowiska i kultury, António Eduardo de Freitas Jesus. Stosuje dekret-ustawę n.º 382/99 z 22 września, który określa normy i kryteria wyznaczania stref ochronnych ujęć wód podziemnych przeznaczonych do publicznego zaopatrzenia. Wpisuje się także w ustawę o wodzie, dostosowaną do Madery dekretem legislacyjnym regionu n.º 33/2008/M z 14 sierpnia, oraz w Portarię n.º 702/2009 z 6 lipca, określającą warunki wyznaczania stref i związane z nimi ograniczenia.

Strefy mają na celu zapobieganie, ograniczanie i kontrolowanie zanieczyszczenia wód podziemnych, m.in. poprzez infiltrację zanieczyszczonych wód deszczowych lub nadmiaru wody z nawadniania i mycia, oraz zapobieganie przypadkowym zrzutom zanieczyszczeń. Portaria przewiduje również systemy ostrzegania i alarmowania, chroniące zaopatrzenie w wodę w razie przypadkowego zanieczyszczenia.

Dokument nie określa terminów oznakowania stref ani odnowienia licencji na istniejące działalności, które podlegają wiążącej uprzedniej opinii w ramach tego odnowienia. Tekst nie precyzuje także sposobu kontroli przestrzegania ograniczeń.

Udostępnij ten artykuł

Powiązane artykuły